Dabbetül-Arz Kıyamet Alameti Değildir!

Dabbetül-Arz Kıyamet Alameti Değildir!

“Onlar hakkındaki söz (azap sözü) gerçekleştiği zaman, onlar için yerden bir canlı (dabbetün-min-el-arz دَٓابَّةً مِنَ الْاَرْضِ ) çıkarırız; o onlara mesajlarımıza öteden beri insanların yürekten inanmamış olduklarını söyler.” (Neml [27] 82. Burada bahsedilen “söz” için bkz. Fussilet [41] 25; Nebe [27] 85; Secde [32] 13; Yasin [36] 7, 70).

Dabbe, özel bir isim değildir. Dabbe hareket etme özelliği olan, yani canlı demektir ve yerdeki gökteki, irili ufaklı (insan dahil) tüm canlı varlıklar için kullanılır (Ör. Ankebut [29] 60; Bakara [2] 164; Casiye [45] 4; Enam [6] 38).

Dabbe ile ilgili ayetin yer aldığı kısım (Neml [27] 67-85), tekrar dirilişi inkâr eden kâfirlere cevaplar içerir. Kur’an’da dabbenin kıyamet (son saat) alameti olduğuna dair hiçbir veri yoktur.

Neml [27] 82’de sözü edilen zaman dilimi kıyamet (son saat) koptuktan sonra, mahşerde yargılama esnasında ve azap sözünün gerçekleşmek üzere ile ilgilidir. Bu ayet ve bağlamı dabbenin yani yerin canlısının bu esnada konuşacağını ifade etmektedir.

Sonuç olarak dabbe, kıyametten (son saatten) önce değil, mahşerde ortaya çıkarılacak olan ve insanların Allah’ın ayetlerine gerektiği gibi inanmadıklarını hatırlatacak olan bir canlıdır.

Dâbbetü’l-Arz. Falnâme, Topkapı Sarayı Müzesi, H. 1702, vr. 47b.

Kaynakça:

• Bayraktar Bayraklı, Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur’an Tefsiri, XIV,
• Necdet Ünal, ‘‘Kur’an-ı Kerim’de Dabbe,’’ Dokuz Eylül Üniv. İlahiyat Fak. Derg., XXXI, s. 157-190.
• Süleyman Ateş, Kur’an Ansiklopedisi, IV, 539-540.
• Süleyman Ateş, ‘Kur’an’ın Anlattığı Dabbe Canlı Varlıktır,’’ Vatan Gzt., 15 Mart 2006.
• ZekiSarıtoprak, “Dabbetü’l-Arz,” Diyanet İslam Ansikl., VIII, 393-395.
• Görsel Kaynağı: https://s-media-cache-ak0.pinimg.com/736x/68/c3/57/68c3570675aa73af387c22246158b803.jpg

Prof. Dr. Mehmet Okuyan, Hakkı Yılmaz, Mustafa İslamoğlu, Prof. Dr. Abdulaziz Bayındır’a teşekkürler.