Janet Gascoigne: İslam’daki Tevhid İnancı Beni Etkiledi
19 Temmuz 2026Adem ile Havva (Tevrat ve Kuran’a Göre Karşılaştırmalı)
Okuyacağınız bu araştırma Adem ile Havva ile ilgili bilgilerin, Tevrat ve Kur’an açısından karşılaştırmalı olarak ele alınıp ortaya koyulması ile oluşmuştur. İyi okumalar dileriz.
| TEVRAT | KUR’AN |
| İnsanın Yaratılışı | |
| * Âdem ve Havva’nın yaratıldığı cennet, bu dünyada (Yaratılış 2:10-14). Kaldı ki Tevrat’ta zaten Gihon, Diyon, Fırat, Dicle adıyla dünyadaki nehirler var edilmiştir. Yani cennet yeryüzünde. | Kur’an’da “Ben yeryüzünde bir halife atayacağım.” (Bakara [2] 30) denilir. Demek ki yaratılış yeryüzünde olmuş. Yani cennet yeryüzünde. |
| * Âdem, topraktan yaratıldı ve burnuna yaşam soluğu üflendi. | * Âdem, balçık, kuru çamur veya topraktan yaratıldı ve ona ruh üflendi (Hicr [15] 28-29; Sad 71-72. |
| * Kadının yaratılış amacı erkeğe hizmet ve yalnız kalmasını önlemek. Havva, Adem uyurken onun kaburgasından yaratıldı (Yaratılış 2:20-23). | * Eşi, Âdem ile aynı nefisten, tek bir özden yaratılmışlar (Nisa 4:1 Ayrıca Nisa 41; Araf [7] 189). |
| “Âdem bütün evcil ve yabanıl hayvanlara, gökte uçan kuşlara ad koydu. Ama kendisi için uygun bir yardımcı bulunmadı. RAB Tanrı Âdem’e derin bir uyku verdi. Âdem uyurken, RAB Tanrı onun kaburga kemiklerinden birini alıp yerini etle kapadı. Âdem’den aldığı kaburga kemiğinden bir kadın yaratarak onu Âdem’e getirdi. Âdem, “İşte, bu benim kemiklerimden alınmış kemik, etimden alınmış ettir” dedi (Yaratılış 2: 20-23). | “Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten / özden نَفْسٍ وَاحِدَةٍ [ nefs-i vâhide] aynı özden eşini زَوْجَهَا [zevceha ] de yaratan ve böylelikle pek çok erkek ve kadın yaratan Rabbinize itaatsizlikten sakının…” (Kur’an, Nisa [4] 1.). Dolayısıyla kadın, erkeğin kaburga kemiğinden değil aynı özden yaratılmıştır. |
| “Âdem eşine Havva adını verdi [Kadına verilen yeni isim]. Çünkü o bütün insanların annesiydi. RAB Tanrı Âdem’le eşi için deriden giysiler yaptı, onları giydirdi… RAB Tanrı, yaratmış olduğu toprağı işlemek üzere Âdem’i Aden bahçesinden çıkardı. Onu kovdu.” (Yaratılış, 3: 20-21, 23). | * Havva’nın ismi Kuran’da geçmez; Adem’in “eşi” olarak anılır (Bakara [2] 35; Araf [7] 19; Taha [20] 117). |
| * İnsan, Rabb tanrının suretinde yaratılmıştır (Tekvin 1:27). | ‘‘Allah insanı çamurdan yaratmaya başladı.’’ (Secde [32] 7; Hicr 28). |
| Yaratılış Amacı ve Konum | |
| * İnsan, Aden bahçesine (Cennet) bakmak ve onu korumak için yerleştirildi (Yaratılış 2:15). | * Allah, Âdem’i yaratmadan önce meleklere yeryüzünde bir “halife” atayacağını bildirmiştir (Bakara 2:30). |
| Şeytanın (Yılanın) Kandırması | |
| Tevrat’a göre ilk günahı işleyen Havva, yani kadındır. Yılan önce Havva’yı, onun vasıtası ile de Âdem’i kandırarak yasak meyveden yemelerine sebep olmuş. Böylece ilk günah işlenmiştir (Tevrat, Yaratılış, 3:1-24). “RAB Tanrı’nın yarattığı yabanıl hayvanların en kurnazı yılandı. Yılan kadına, “Tanrı gerçekten, ‘Bahçedeki ağaçların hiçbirinin meyvesini yemeyin’ dedi mi?” diye sordu.” (Yaratılış 3:1) | Kur’an’a göre ilk günahı insan değil şeytan işlemiştir. İblis yani şeytan, Âdem yasak ağaçtan yemeden önce ona tabi olma emrini yerine getirmeyerek Allah’a isyan etmiştir (Bakara [2] 34). Kur’an kötülüğü başlatanın, erkeği yoldan çıkaranın kadın olduğunu söylemez. Aksine Kur’an, kadın ve erkeğin cennetten çıkarılmalarına sebep olan suçu öncelikle Âdem’e, yani erkeğe nispet eder: “Şeytan ona vesvese verip, Ey Âdem dedi…” (Ta-Ha [20] 120). Şeytan ilk önce veya öncelikli olarak Âdem’e vesvese vermiş, ardından da kadını kandırmıştır. |
| * Kandıran varlık, “kır hayvanlarının en hilesi” olan yılandır. | * Kandıran varlık, Adem’e secde etmeyi reddeden İblis (Şeytan)’dır. |
| * Yasak meyve “İyiyi ve Kötüyü Bilme Ağacı”ndandır. Tanrı gibi olacakları vaadi (Yaratılış 3: 4-5). | * Allah onlara bir ağaca yaklaşmalarını yasaklar (Araf 19; Bakara 35). Şeytan onlara “Ölümsüzlük Ağacı” ve yok olmayacak bir egemenlik vaat etmiştir (Taha 120). |
| * Yılan önce Havva’yı kandırır; Havva meyveyi yer ve sonra Adem’e verir (Yaratılış 3:1-7, 11-12). | * Şeytan her ikisini de (veya bazı ayetlere göre doğrudan Adem’i) kandırmıştır; Havva’ya özel bir suçlama yoktur (Araf [7] 20, Taha [20] 120). |
| Kur’an’a göre Allah Âdem’e secde edilmesini ister, fakat İblis kibrinden dolayı bu emre uymaz (Araf 11-12; Bakara 34). | |
| Hatanın Sonucu ve Pişmanlık | |
| * Çıplaklıklarını fark edip incir yapraklarıyla örtündüler. | * Çıplaklıklarını fark edip cennet yapraklarıyla örtündüler (Taha [20] 121). |
| * Tevrat’ta kandırılma sürecinde öncelik ve sorumluluk Havva’dadır. Adem suçu Havva’ya, Havva ise yılana attı; Yaratılış bölümünde bir tövbe sürecinden açıkça vurgulanmaz. | * Kur’an’da sorumluluk her iki eşe de ortak olarak yüklenir veya Âdem’in “unutması” (zelle) üzerinde durulur. Adem ve eşi hatalarını kabul edip Allah’tan bağışlanma dilediler (Araf [7] 23). |
| * Tanrı; yılanı, kadını (doğum sancısı, kocasının onu yönetmesi) ve erkeği (çalışma zorluğu) ayrı ayrı lanetledi (Yaratılış 3: 11-16). | * Allah onları bağışladı ve onlara doğru yolu gösterdi (Taha [20] 122). |
| Asli Günah: Hıristiyanlığa göre Âdem ve Havva’nın işlediği günah (Peccatum Originale) nedeniyle (İncil, Romalılar, 5: 12) tüm insanlar günahkâr olarak doğdular. | Kuran’da Âdem’in tövbesinin kabul edildiği belirtildiği için (Bakara 37), Hristiyanlık öğretisindeki gibi bir “asli günah” kavramı İslam’da yoktur. Her insan günahsız doğar. |
| Cennetten Kovulma ve Dünya Hayatı | |
| * İnsanın “Yaşam Ağacı”ndan da yiyip ölümsüz olmaması için Aden’den çıkarıldı (Yaratılış 3:22-24). | * Birbirinize düşman olarak inin denilerek yeryüzüne gönderildiler (Bakara 2:36). |
| * Toprağı işlemekle cezalandırıldı. Aden’in doğusuna yerleştirildi. | * Yeryüzü bir ceza yeri değil, bir imtihan ve yerleşme yeridir. Allah, onlara ve soylarına rehberlik (hidayet) göndereceğini vaat etti (Bakara [2] 38). |
| Âdem 930 yıl yaşadı (Yaratılış 5: 3-4). | Kur’an’da Âdem’in kaç yıl yaşadığı hakkında bilgi verilmez. |
| “Onlara Âdem’in iki oğlunun başından geçen ibret verici şu gerçeği anlat: Onlar Allah’a birer kurban takdim etmişlerdi de birinden kabul edilmiş, diğerinden ise kabul edilmemişti. Kurbanı kabul edilmeyen kıskanıp: “Seni mutlaka öldüreceğim” deyince, öteki şu cevabı vermişti: “Allah ancak takva sahiplerinin ibadetini kabul buyurur.” (Maide [5] 27). | |
| “…Tanrı, bütün ulusları tek insandan türetti ve onları yeryüzünün dört bucağına yerleştirdi.” (Elçilerin İşleri 17: 25). | “O, sizi bir tek nefisten yarattı ve kendisi ile sükûnet bulsun diye ondan eşini var etti…” (Araf [7] 189). Kur’an’da tüm insanların tek bir insandan türediklerine dair açık bir bilgi yer almaz. |
| Tanrı insanların yaptığı kötülük nedeniyle pişman oldu (Yaratılış 6: 1, 5-6). |
Sonuç: Görüldüğü gibi her iki din kitabında da Adem ve eşi hakkında bilgiler yer almaktadır. Fakat Tevrat’tan daha sonra gelmiş olan Kur’an’daki bilgiler, önceki kitaptan aynın alınıp kopyalanmamıştır. Aralarında benzer bilgiler yer almasına rağmen çok ciddi farklar da bulunmaktadır.
