Kur’an’a Göre Kadın, Erkeğe İtaat Etmek Zorunda mı? (Nisa Suresi 34. Ayet Analizi)
Âdem ve Havva’nın Çocukları Kardeş Kardeşe Evlenerek mi Çoğaldılar?
03 Temmuz 2026
Kur’an’a Göre Kadın, Erkeğe İtaat Etmek Zorunda mı? (Nisa Suresi 34. Ayet Analizi)?
Nisa suresinin 34. ayetindeki “fessalihatu kanitatun” ifadesi genelde “kocasına boyun eğen, itaat eden iyi kadınlar,” şeklinde çevrilir. Oysaki bu çeviri, isabetli değildir.
“Kanitat” (قَانِتَاتٌ) Kelimesinin Gerçek Anlamı Nedir?
Kur’an’da itaat kelimesi de kullanıldığı halde, ilgili ayette kanitat kelimesinin kullanılmış olması çok önemlidir. Çünkü Kanitat قَانِتَاتٌ kelimesinin türediği kunut قُنُت , gönülden bağlılık ile beraber, sürekli itaat demektir (Rağıb el-Isfahani, Müfredat, ق ن ت / K-N-T). Kur’an’ın bütününe bakıldığında kunut kelimesinin yalnızca Allah’a boyun eğmek anlamında kullanıldığı görülmektedir.(1)
Ahzab Suresi Işığında Sadece Allah’a İtaat
Kanitat kavramı örneğin Ahzab [33] 35’te de geçer. Bu ayette övülen Mü’minlerin sıfatları sayılırken hem kanitat قَانِتَاتٌ (dişil çoğul) yani boyun eğen kadınlar, hem de kanitin قَانِت۪ينَ (eril çoğul) yani boyun eğen erkekler kelimeleri birlikte zikredilir. Burada övülenler, bir erkek veya bir kadına değil, yalnızca Allah’a itaat edenlerdir. Zaten Kur’an kocaya itaatin iyi kadınların bir özelliği olduğundan da bahsetmez.
“Evde kocanın emirleri ya da kadının arzuları değil, Allah’ın buyrukları yani tarafsız kurallar geçerli olmalıdır.”
Aile İçi Kararlarda Erkeğin Hâkimiyeti mi, Ortak İstişare mi? (Bakara 233)
Evde kocanın emirleri ya da kadının arzuları değil, Allah’ın buyrukları yani tarafsız kurallar geçerli olmalıdır (Ahzab [33] 31).
Dolayısıyla eşlerin aile içi ilişkilerde uyacakları kurallar, Allah’ın koyduğu ilkelerdir. Örneğin anne-babanın sütten kesmek istedikleri çocukları hakkındaki kararı erkeğin değil, birlikte istişare ederek vermeleri istenir (Bakara [2] 233). Yani esas olan erkeğin isteği değil, ortak alınan karardır.
Sonuç: Kur’an’da Adil ve Eşit Aile Modeli
Sonuç olarak Kuran’ın bütünlüğüne bakıldığında kanitat, Allah’a boyun eğen kadın anlamına gelir. Ama ne yazık ki bu konu, kelimenin kökü ve Kur’an’ın bütünlüğü dikkate alınmayarak, kadının erkeğe itaat etmesi şeklinde ifade edilmiştir.
.
(1) Kunut’un erkekler için Ahzab [33] 31, 35; Al-i İmran [3] 17; Bakara |2] 238; Nahl [16] 120; kadınlar için Ahzab [33] 35; Nisa [4] 34; Tahrim [66] 5, 12; diğer varlıklar için kullanımı Bakara [2] 116; Rum [30] 26.
.
Kaynak: Nurullah Abalı, Kur’an Gözüyle Kadın, I, İstanbul 2019, s. 69-71.
.
“Adem ve Havva İlk İnsanlar mı? İnsanlığın Kökenine Dair Tartışmalar” konusundaki araştırmayı okumak için lütfen buraya tıklayın.
Bu bilginin kaynağı Kur’an değil, geleneksel anlayıştır.
Kur’an’da kanitak kelimesi, Allah’a boyun eğen kadın anlamında kullanılmıştır.
Kur’an’a bakıldığında ailede kararlar istişare ile alınmalıdır. Çözülemeyen büyük sorunlar ise kadın ve erkeğin her birinin güvendiği aile büyüklerinin (hakem) devreye girmesiyle çözüme kavuşturulmalıdır (Nisa 35).
Hayır. Her insanın söyledikleri sorgulanmalı, eleştirilmelidir. Kayıtsız şartsız itaat edilecek tek kaynak,
Yüce Allah yani onun emirleridir. Bunlar da elbette incelenmeli, değerlendirilmelidir. Kur’an, peygamberlere bile kayıtsız-şartsız itaat edilmesini emretmez (Mümtahine 12).
